Bestrijding van aaltjes
Opbrengst
Cysteaaltjes kunnen zorgen voor aanzienlijke opbrengstverliezen: tot 50% in de aangetaste gebieden.
Levensvatbaarheid van cysteaaltjes
Afhankelijk van het klimaat kunnen cysteaaltjes 10 tot 20 jaar overleven in de bodem.
Samenstelling van de cystes
Eén cyste kan tot wel 1.000 larven bevatten.
Cysteaaltjes
Cyste- en galaaltjes vormen een ernstige bedreiging voor de aardappelteelt. In veel regio's zijn ze een ware plaag, want ze kunnen leiden tot grote oogstverliezen en achteruitgang van de kwaliteit. Daarom zijn ze 'quarantainesoorten' of 'verplicht te bestrijden organismen' en moet er specifieke maatregelen worden getroffen.
De belangrijkste families van aaltjes in aardappelen
|
Aaltje |
Symptomen |
Schade |
|
Globodera rostochiensis (Aardappelcysteaaltjes) Globodera pallida (Witte aardappelcysteaaltjes) |
Planten: dwerggroei in de kern. Wortels: sterkere ontwikkeling en cystes zichtbaar Knollen: lichte, oppervlakkige rottingsplekken
|
Met als gevolg verminderde opbrengsten (tot 50%) en klein formaat knollen |
|
Meloïdogyne spp. (Aardappelgalaaltjes) |
Planten: dwerggroei Wortels: gallen zichtbaar Knollen: zwelling, bruiner worden van de weefsel en witachtige massa's onder de schil |
Verminderde opbrengst en misvormde knollen. Ze kunnen schade veroorzaakten in allerlei teeltgewassen en onkruiden. |
|
Ditylenchus spp. (Vrij levende aaltjes) Weinig gemeld in aardappelen |
Weinig symptomen in de beplanting. Knollen: bruin worden |
Verminderde opbrengst en rotte knollen. |
Cysteaaltjes
De twee belangrijkste soorten cysteaaltjes (Globodera rostochiensis, Globodera pallida) komen specifiek voor bij de aardappel. Ze overleven in de bodem, in cystes. Het uitkomen van de larven die in de cystes zitten, wordt veroorzaakt door de wortelafscheiding van de aardappelen, meestal in de maand april als de temperatuur en vochtigheid hoog genoeg zijn. De larven dringen binnen in het wortelsysteem, ontwikkelen zich (verschillende stadia) en worden volwassen. Na bevruchting door het mannetje volgt het vrijkomen van 100 tot 1.000 eieren. Deze eieren ontwikkelen zich in het vrouwtje dat zwanger wordt en sterft.
Op het oppervlak van de wortels vormen zich kleine bolletjes. De huid van het vrouwtje verhardt dan, wordt een cyste en komt los van de wortel. Het doel van de cyste is bescherming van de eieren in de bodem. Deze kunnen daarin jarenlang overleven. Cysteaaltjes produceren slechts één generatie per jaar.
Galaaltjes
De eieren, eerst wit en later bruinachtig, worden gelegd op de buitenkant van de wortels en soms in wortelweefsels, in de vorm van geleiachtige hoopjes. De larven die hieruit komen, maken 4 stadia door. De eerste (J1) blijft in het ei (de 'chorion'). De larven van het tweede stadium (J2) komen vervolgens uit de eieren en bewegen zich vrij in de bodem en zoeken een nieuwe gastheer.
Galaaltjes
Dit wordt het 'plaagstadium' genoemd. In de wortels van de gastheer veroorzaakt hun vraat de vorming van reusachtige cellen door de plant die een permanente voedselbron leveren die nodig is voor hun ontwikkeling. Deze reuzencellen veroorzaken de vorming van gallen op de buitenkant van de wortels, die per plantensoort verschillen. Vervolgens voeden de larven van het 2e stadium zich, zwellen op en stoppen met eten om te veranderen in de 3e- en 4e-stadium larven, die niet zo belangrijk zijn in de cyclus. De laatste vervelling naar het volwassen stadium levert mannetjes op in de vorm van een worm of vrouwtjes met een ronde vorm. De mannetjes bewegen zich vrij in de bodem, terwijl de vrouwtjes tot wel 1.000 eieren produceren. Geslachtelijke voortplanting is extreem zeldzaam. Bij de meeste soorten zijn meerdere cyclussen per jaar mogelijk, afhankelijk van de weersomstandigheden en de gastplanten.
Voorkomen van aaltjes
Het belangrijkste bestrijdingsmiddel is het voorkomen van aaltjes op de percelen. Daarna zijn verschillende stappen mogelijk:
- Gebruik van gecertificeerde planten
- Langere duur van de wisselteelt in risicogebieden
- Voorkomen van het weer opkomen van aardappelen in de teelten
- Reiniging van de landbouwmachines, vooral na bewerking van risicovolle of geïnfecteerde grond
- Waakzaamheid ten aanzien van grond die afkomstig is van de levensmiddelenindustrie (grondtarra...)
In geval van een gebleken aantasting van een perceel is snel ingrijpen noodzakelijk om de verspreiding van het pathogeen en schade aan de teelt te voorkomen. Syngenta biedt een oplossing voor bestrijding van aaltjes in aardappelen:
Nemathorin: granulaat tegen kniptorren en aaltjes
